İMO: Şantiye Şefliği Ünvana Göre Değil, Uzmanlığa Göre Belirlenmeli

Temsilcilik tarafından yapılan açıklamada, "Şantiye şefliği; yalnızca yapı ruhsatına isim yazdırılan şekli bir görev değil, yapım veya yıkım işinin ruhsatına, projelerine, teknik düzenlemelere ve iş güvenliği kurallarına uygun şekilde yürütülmesini sağlayan, doğrudan teknik ve hukuki sorumluluk taşıyan bir görevdir. Yönetmeliğin 4’üncü ve 8’inci maddeleri de şantiye şefini, işin konusu ve niteliğine göre yapım veya yıkım faaliyetlerini yöneten ve gerekli organizasyonu sağlayan teknik personel olarak tanımlamaktadır. Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik mühendisi ve belirli şartlarla ilgili teknik personelin şantiye şefliği üstlenebileceği belirtilmiştir. Ancak bu hüküm, her meslek mensubunun her türlü yapım işinde şantiye şefliği yapabileceği anlamına gelmemektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre şantiye şefi belirlenirken; iş deneyimi, yapım işinin konusu ve niteliği, işin büyüklüğü, özel ihtisas gerektirip gerektirmediği, imalat gruplarının yapı maliyetindeki ağırlığı birlikte değerlendirilmelidir. Kaba ve ince inşaat işleri, mekanik tesisat işleri ve elektrik tesisatı işleri proje müellifi tarafından ayrı ayrı gruplandırılmalı; yapı maliyetine etkisi bakımından ağırlıkta olan imalat grubuna uygun meslek mensubu, ilgili idare tarafından şantiye şefi olarak kaydedilmelidir. İnşaat mühendisi şantiye şefi bulundurulması zorunlu işler Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin sekizinci fıkrasında aşağıdaki işlerde münhasıran inşaat mühendisi ünvanlı şantiye şefi bulundurulması zorunlu tutulmuştur: Palplanş, kazık, zemin ankrajı ve benzeri temel sistemleri, İksa yapıları ve kazı işleri, Jet-grout, zemin sıkıştırma ve benzeri zemin iyileştirme işleri, Yıkım işleri, Kayadan oyma depo işleri, Ayaklı su depoları, Deprem yalıtımlı bina işleri, Ardgermeli veya öngermeli yapı elemanı içeren bina işleri. Bu düzenleme, söz konusu işlerin doğrudan taşıyıcı sistem, zemin mekaniği, yapı statiği, deprem mühendisliği ve yapısal güvenlik alanlarında uzmanlık gerektirmesinden kaynaklanmaktadır. Güçlendirme işlerinde de işin niteliği esas alınmalıdır. Güçlendirme işleri Yönetmeliğin 6/8’inci maddesinde ayrıca isim olarak sayılmamış olsa da; uygulamanın kolon, kiriş, perde, temel ve döşeme güçlendirilmesi, betonarme mantolama, çelik eleman eklenmesi, kesit büyütülmesi, ankraj yapılması, yeni taşıyıcı eleman oluşturulması veya taşıyıcı sisteme müdahale edilmesini içermesi hâlinde, işin ağırlıklı bölümü yapı statiği ve taşıyıcı sistem imalatlarından oluşmaktadır. Bu nedenle güçlendirme projelerinde yapılacak imalatların maliyet ve nitelik bakımından ağırlıklı olarak taşıyıcı sisteme ilişkin olması hâlinde, Yönetmeliğin 6/3’üncü maddesi gereğince inşaat mühendisi ünvanlı şantiye şefinin görevlendirilmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım, herhangi bir meslek grubunun yetkisini genel olarak sınırlandırmak değil; işin teknik niteliğine uygun meslek mensubunu görevlendirerek can ve mal güvenliğini sağlamaktır. Benzer şekilde; betonarme ve çelik taşıyıcı sistem imalatlarının ağırlıkta olduğu yapılar, temel, bodrum, istinat yapısı ve derin kazı içeren uygulamalar, deprem performansının artırılmasına yönelik yapısal müdahaleler, hasarlı yapıların onarım ve güçlendirme işleri, yapısal güvenliği doğrudan ilgilendiren özel mühendislik uygulamaları, bakımından da Yönetmeliğin 6/3’üncü maddesi çerçevesinde işin niteliği ve imalatların maliyet ağırlığı değerlendirilerek şantiye şefinin belirlenmesi zorunludur. Yönetmeliğin 9’uncu maddesi, görevlendirilecek şantiye şefinin 6’ncı maddede belirtilen şartları taşıyıp taşımadığını kontrol etme görevini ilgili idareye vermektedir. Dolayısıyla belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer idareler, yalnızca sunulan meslek ünvanını kaydetmekle yetinmemeli; projenin niteliğini ve imalat gruplarının maliyet içerisindeki ağırlığını teknik olarak incelemelidir. Şantiye şefliği görevlendirmelerinde meslekler arasında rekabet veya yetki paylaşımı anlayışıyla değil; uzmanlık, mesleki yeterlilik, yapı güvenliği ve kamu yararı esas alınarak hareket edilmelidir. Deprem gerçeğiyle yaşayan ülkemizde taşıyıcı sistem, zemin, temel, kazı, iksa, yıkım ve güçlendirme işlerinin, bu alanlarda eğitim ve uzmanlık sahibi inşaat mühendislerinin yönetiminde yürütülmesi bir mesleki talep olmanın ötesinde, toplumun can ve mal güvenliği açısından zorunluluktur." ifadelerine yer verildi.