Isparta’dan Çok Sert Miryokefalon Çıkışı: Kaynak Nerede, Belge Nerede?

Mehmet Ali Çelik, yaptığı açıklamada, bir rektörden ve özellikle millî savunma alanında faaliyet gösteren bir üniversitede görev yapan rektörden beklenenin tarihî meselelerde bilgi, belge, kaynak ve bilimsel yöntem ışığında konuşmak olduğunu belirtti. Çelik, Rektör Erhan Afyoncu’nun Miryokefalon Zaferi’nin nerede kazanıldığına ilişkin kamuoyuna yansıyan açıklamalarını büyük bir şaşkınlık ve üzüntüyle karşıladıklarını ifade ederek, 850 yıldır tartışılan bu tarihî meselenin daha sağlıklı bir zeminde ele alınması gerektiğini vurguladı. Çelik açıklamasında şu değerlendirmelerde bulundu: “Değerli dostlar, bir rektörden, hele ki millî savunma alanında faaliyet gösteren bir üniversitede görev yapan bir rektörden beklenen; tarihî meselelerde bilgi, belge, kaynak ve bilimsel yöntem ışığında konuşmasıdır. Ancak Sayın Rektör Erhan Afyoncu’nun Miryokefalon Zaferi’nin nerede kazanıldığına ilişkin kamuoyuna yansıyan açıklamalarını büyük bir şaşkınlık ve üzüntüyle karşıladığımızı ifade etmek istiyoruz. Çünkü söz konusu açıklamalar, 850 yıldır tartışılan bu tarihî meselenin daha sağlıklı bir zeminde ele alınmasına katkı sağlamak yerine, kanaatimizce tartışmayı yeniden farklı bir yöne taşımaktadır.” Çelik, Afyoncu’nun açıklamalarından, Miryokefalon Savaşı ve Zaferi’nin Afyon ile Isparta arasında bölüşülmez bir kavga hâline geldiğini, konunun kendisi açısından önemini yitirdiğini ve edindiği yeni bilgilere göre savaşın Konya’ya yaklaşık 60 kilometre uzaklıktaki Bağırsak Deresi civarında gerçekleşmiş olabileceğini ifade ettiği anlaşılmaktadır. Ayrıca açıklamalardan, savaşın Isparta veya Afyon çevresinde değil, Konya civarında gerçekleştiği yönünde bir kanaate ulaşıldığının anlaşıldığı belirtildi. “İtirazımız farklı görüş ileri sürülmesine değil” Mehmet Ali Çelik, kendilerinin itirazının bir tarihçinin farklı bir görüş ileri sürmesine olmadığını belirterek, bilimsel tartışmanın farklı görüşlere ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Çelik, itirazlarının, böylesine önemli bir tarihî mesele hakkında kamuoyuna açıklama yapılırken hangi bilgi ve belgelere dayanıldığının açıkça ortaya konulmamasına olduğunu söyledi. Miryokefalon Zaferi'nin yeri konusunda yıllardır araştırma yapan, belge toplayan ve bu meselenin devlet töreniyle anılması için mücadele eden Isparta 1176 Miryokefalon Zafer Derneği olarak Rektör Afyoncu’yu görüşlerini dayandırdığı kaynakları kamuoyuyla paylaşmaya davet eden Çelik, açıklamasında “Rektör Afyoncu, aşağıda belirtilen bilgi ve belgeleri de değerlendirmelidir” ifadelerine yer verdi. MEB tarih kitabı da gündeme getirildi Çelik, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Ortaöğretim 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı’nda, Miryokefalon Zaferi’nin 17 Eylül 1176 tarihiyle Isparta bölgesinde konumlandırıldığını belirtti. Çelik, kaynak olarak Millî Eğitim Bakanlığı, Ortaöğretim 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı, s. 30 bilgisini paylaşarak, söz konusu kitabın milyonlarca öğrenciye ulaştırıldığını ifade etti. Çelik, “Sayın Rektör isterse, söz konusu kitabın ilgili bölümünü kendisine ulaştırabiliriz” dedi. Bunun yanında Miryokefalon Savaşı'nın gerçekleştiği tarihteki Selçuklu-Bizans sınırlarını ortaya koymaya yönelik çalışmalarının da bulunduğunu belirten Çelik, Bizans kaynaklarında savaşın sınır geçildikten sonra gerçekleştiğine ilişkin bilgiler bulunduğunun ifade edildiğini ve bu nedenle 17 Eylül 1176 tarihindeki Selçuklu-Bizans sınırlarını ortaya koyan haritaların da tartışmaya dâhil edilmesi gerektiğini savundu. Çelik, Rektör Afyoncu’nun farklı bir coğrafi konum ileri sürmesi durumunda bunun tarihî sınırlar, coğrafi veriler, kaynaklar ve arkeolojik bulgularla birlikte ortaya konulmasını beklediklerini söyledi. “Bu, yalnızca bir şehir tartışması değil; bilgi, belge, kaynak ve bilimsel yöntem meselesidir.” Türk Tarih Kurumu yayınları da gündemde Çelik açıklamasında, Türk Tarih Kurumu yayınları arasında yer alan “Anadolu'nun Fethi” isimli esere de dikkat çekti. Söz konusu eserde, 17 Eylül 1176 tarihli Miryokefalon Savaşı'nın yeri konusunda farklı değerlendirmelerin bulunduğunu belirten Çelik, böyle bir tarihî konuda farklı görüşlerin bulunduğu ortadayken, yalnızca bir telefon görüşmesi veya yeni edinildiği ifade edilen bir bilgi üzerinden “Bu savaşın Konya’da kazanıldığı şimdi belli oldu” şeklinde kesinlik ifade eden bir değerlendirme yapılmasını bilimsel yöntem açısından kamuoyunun takdirine bıraktı. “Bu kanaate ulaşırken hangi kaynakları esas aldınız?” Çelik, Rektör Afyoncu’ya doğrudan şu soruları yöneltti: “Sayın Rektör; Bu kanaate ulaşırken hangi kaynakları esas aldınız? Hangi tarihçilerle, hangi akademisyenlerle veya hangi kurumlarla görüştünüz? Görüştüğünüz kişilerin bu alandaki uzmanlıkları nedir? Söz konusu değerlendirmeyi destekleyen yazılı, akademik veya arkeolojik belgeler nelerdir? Kamuoyunun bu soruların cevaplarını bilme hakkı bulunduğunu düşünüyoruz.” YÖK ve Cumhurbaşkanlığına çağrı Çelik, açıklamalarının Rektör Afyoncu’nun şahsına yönelik bir saldırı olarak değil, kamuoyuna mal olmuş bilimsel bir tartışmada cevaplanmasını istedikleri sorular olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bir rektör ve bilim insanı olarak Afyoncu’nun yaptığı açıklamaların dayandığı bilimsel kaynakları ortaya koymasını ve kamuoyundaki tereddütleri gidermesini beklediklerini belirten Çelik, görüş ve itirazlarını ilgili kurumlara da ileteceklerini açıkladı. Çelik ayrıca açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “İlim ilim bilmektir, İlim kendin bilmektir.” Bizim çağrımız da tam olarak budur: Bilgiyle konuşalım. Belgeyle konuşalım. Kaynakları ortaya koyalım. Ve Miryokefalon Zaferi'nin nerede kazanıldığı sorusunu bilimsel yöntemlerle birlikte değerlendirelim.” “Sizin de kamuoyunun önüne çıkıp belgelerinizi paylaşmanızı bekliyoruz” Çelik, Rektör Afyoncu’ya açık çağrıda bulunarak, bilgi ve belgelerin kamuoyu önünde paylaşılmasını istedi. “Sayın Rektör; Sizi kişisel tartışmalara değil, bilimsel tartışmaya davet ediyoruz. Elinizdeki bilgi ve belgeleri ortaya koyun. Biz de elimizdeki bilgi ve belgeleri ortaya koyalım. Kamuoyu da değerlendirmesini yapsın. Bu çağrımızı açıkça ve samimiyetle yapıyoruz.” “Miryokefalon yalnızca Isparta’nın, Afyon’un veya Konya’nın meselesi değil” Açıklamanın son bölümünde Miryokefalon Zaferi’nin yalnızca bir şehir üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği vurgulandı. Çelik, zaferin Türk tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olduğunu belirterek, meselenin şehirler arası rekabet penceresinden değil, tarihî gerçeklik ve bilimsel sorumluluk penceresinden ele alınması gerektiğini ifade etti. Çelik, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Miryokefalon Zaferi yalnızca Isparta'nın, Afyon'un, Konya'nın veya başka bir şehrin meselesi değildir. Bu zafer, Türk tarihinin önemli dönüm noktalarından biridir. Dolayısıyla meseleye şehirler arası rekabet penceresinden değil, tarihî gerçeklik ve bilimsel sorumluluk penceresinden bakılmalıdır. Bizim mücadelemiz, Miryokefalon Zaferi'nin tarihî gerçekliğinin doğru biçimde ortaya konulması ve 850. yılında hak ettiği şekilde anılması içindir.” Çelik son olarak Rektör Afyoncu’ya bir kez daha çağrıda bulunarak: “Sayın Rektör; Sizi kişisel tartışmalara değil, bilimsel tartışmaya davet ediyoruz. Elinizdeki bilgi ve belgeleri ortaya koyun. Biz de elimizdeki bilgi ve belgeleri ortaya koyalım. Kamuoyu da değerlendirmesini yapsın. Bu çağrımızı açıkça ve samimiyetle yapıyoruz.” ifadelerini kullandı. Kamu kurumlarına gönderilecek Açıklamada, söz konusu metnin Cumhurbaşkanlığı makamına, Millî Savunma Bakanlığına, ilgili bakanlıklara, üniversite rektörlüklerine ve Türk Tarih Kurumuna gönderileceği de kamuoyuna duyuruldu. Ayrıca Isparta’nın ekmeğini yiyen, suyunu içen ve havasını teneffüs eden tüm Miryokefalon sevdalıları, tarihî gerçeklerin araştırılması ve 850. yıl anmalarının hak ettiği şekilde gerçekleştirilmesi yönündeki çalışmalara destek olmaya davet edildi. Açıklamanın sonunda ise Küresel Akdeniz’in tüm yorumlara ve farklı görüşlere açık olduğu, basın meslek ilkelerine uyulduğu ve cevap ile düzeltme hakkına saygı gösterildiği belirtildi.